تبلیغات
وبلاگ رسمی عبدالکریم پاک سیرت علی ولی الله

LOGO

 

گونه های موسیقی رایج در دزفول

بطور كلی دوگونه موسیقی شاخص در دزفول پیوسته رواج داشته كه هركدام دارای جایگاهی خاص و شنوندگانی مخصوص به خود بوده اند كه عبارتند از.

1-               موسیقی مقامی 24 مقوم( موسیقی ردیف دستگاهی )

2-               موسیقی محلی

  موسیقی مقامی : موسیقی مقامی چنانكه از نامش برمی آید به آن نوع موسیقی گفته می شود كه براساس مقامات و الحان موسیقی قدیم ایران استوار است كه تا اویل دوران قاجاریه این سیستم موسیقی براساس 24 مقام اصلی تدوین، و در کتب مرجع موسیقی دانان بزرگ ایران وجهان اسلام  ازآن با عنوان ادوار 24گانه نام برده شده، واز قرن نهم به  بعد در کتب ورسالات قدیم موسیقی از جمله در کتاب بهجت الروح(منسوب به صفی الدین)  به 24مقام منشعب شده از 12 مقام اصلی موسوم گردید،وازدوران فتحعلیشاه قاجار  با نام سیستم موسیقی ردیف دستگاهی در قالب 7 دستگاه و5 آوازتغییر نام یافت ،که بعدها  توسط هنرمندان بزرگ از جمله خاندان هنر (خاندان فراهانی)یعنی: آقا علی اكبرفراهانی و فرزند انش میرزا عبدالله و آقا حسینقلی و شاگردان آنها تعلیم داده شد و نشر پیدا كرد . واژه مقام تقریبا برابراست با واژه دستگاه ، مقام یعنی فواصل و پرده هائی كه چنانچه نواخته شوند ایجاد نغمه ای می نمایندکه تداعی كننده حالت خاصی است كه دارای قید زمان یامكان و یا بنام شخص سازنده و یاقید حالتی ازقبیل شادی – غم – حیرت – نهیب و غیره رابیان می كند ،  دستگاه نیز عبارت است از یك واژه مركب  دست +گاه، بمعنی نغمه ای كه درجایگاهی (پرده هایی) مشخص برروی  دستان های ساز بنوازند . درطی قرنها، خصوصا دوران بعد ازاسلام كه موسیقی مقامی به طرزی كاملا علمی و بلیغ توسط بزرگانی همچون فارابی،ابن سینا، صفی الدین ارموی ، عبدالقادر مراغه اف ،قطب الدین شیرازی، و دهها دانشمند سترگ تدوین و پی ریزی گردید این مقامات نیز توسط  این بزرگان  وحکمای  ایرانی اسلامی تدوین گردیده است که البته وجه تسمیه بسیاری از این  مقامات از اسامی نغمات قبل از اسلام می باشد كه دردیوان شعرای بزرگی همچون منوچهری – فردوسی ، و نظامی گنجوی آمده است .

و اما بسیار جالب توجه است كه سیستم موسیقی رایج دردزفول كه به 24 مقوم (مقام ) معروف بوده از كجا و چگونه دراین خطه رایج  ونام بردارگشته و قوام و دوام پیدا كرده است ؟

اساتید ومعمرینی كه نگارنده سالها با آنها همنشینی و مجالست داشته و از خرمن وجود آنان فیض برده است ، هیچگاه هنگام نام بردن از نغمه ها لفظ دستگاه را بكار نمی بردند و همگی قائل به سیستم موسیقی مقامی درقالب 24مقوم(مقام) بودند و هرگاه می خواستند از تبحر وجامعیت موسیقیدانی تجلیل و تكریم كنند. می گفتند : فلانی 24 مقوم رامی دانست ،ویا خطاب به جوانانی که در راه موسیقی قدم می گذاشتند،پیوسته تاکید وتوصیه میکردند:که   اگر می خواهی بخوانی باید حتما 24مقوم را بدانی.این بدلیل آگاهی داشتن  کامل این بزرگان ازفرهنگ مدون موسیقی مقامی کهن ایران زمین بوده است.   چنانکه هنوز درموسیقی تربت جام و مقامات حقانی موسیقی كردستان ود یگر جاهای ایران رواج دارد، امااین مقامات هیچگاه به تعداددقیقا مشخصی  آنچنانکه در دزفول وتا حدودی در شوشتر تداول داشته، شناخته شده نیستند . و درهركدام ازاین شهرها تعداد متغیری ازاین مقامات باوزن و بحر عروضی خاص اجرا می شوند ، اما نكته بسیار مهم و اساسی در رواج 24 مقام موسیقی قدیم ایران درخطه  دزفول شاید نظر هرمحققی راجلب نماید كه چه ارتباطی بین نظریه صفی الدین ارموی صاحب کتاب الادوار، دانشمند و موسیقیدان كبیر قرن هفتم ، وشارح الادوار،عبدالقادرمراغه ای ، رساله بنایی وکتاب بهجت الروح منسوب به صفی الدین كه  همگی نظریه ادوارومقامات24 گانه را به تفصیل شرح داده اند ، با سیستم موسیقی مقامی  دزفول كه از قدیم به 24 مقوم معروف ومشهور است وجود دارد،

صفی الدین ارموی (متوفی 692 هجر ی) درکتاب مشهورش(الادوار) وعبدالقادرمراغه ای(ف 838هجری) در کتاب شرح الادوار، دربخش تشریح ادوار مقامات 24 گانه چنین می نویسد : شعبه بیست و دوم خوزی است ، وعلی  ابن محمدمعمار  درکتاب (رساله در موسیقی قرن نهم هجری)  خود همین موضوع راتحت عنوان دوربیست سوم چنین عنوان میکند: دور بیست وسیوم وآن خوزی است ...اما این نظریه هاكه دركتب جامع و ماخذ مهمی چون الادوارورساله بنایی وبهجت الروح وغیره آمده است، نشان از پیشینه غنی فرهنگی و اصالت كامل این نغمات و مقام های رایج دراین منطقه دارد و دور نیست اگر بگوئیم كه مكتب فارس قدیم كه یكی از جایگاههای بزرگ ومهم  درامر فرهنگ و ادبیات مخصوصا خیزش مقامها و آواهای كهن در سده های گذشته بوده ، از مراكز مهم تدریس ،تدوین و توسعه موسیقی بلاغی و فاخرمقامی درسطح كشور بشمار می رفته است . چنانچه ازنام مقام هاو آوازهایی مانند نیریز – شوشتری،دزفولی– بیات شیراز – ده ناصری –میگلی، بهبهانی...و  ده ها نام دیگر كه همگی متعلق  به منطقه فارس ونیز شامل غرب خوزستان از جمله  شوشتر و دزفول است كه امروز نیز باهمین نام درموسیقی ردیف دستگاهی وجود دارد و تدریس می شود. چنانچه پیش ازاین ذكر شد، جایگاه علمی موسیقی مقامی دربین علمای مذهبی(بعنوان علم المقامات)  بسیار مهم و قابل توجه بوده وهست و هركدام از این مقامات نزدخوانندگان و نوازندگان قدیم ونیز شبیه خوانان ، قاریان قرآن و ذاكرین مقام شناس و منبریهای قدیم دارای منزلتی خاص وکابردی ویژه داشته است . آوازهای سیستم موسیقی مقامی در شوشتر ودزفول جنبه رسمی و فاخرداشته و بندرت برای عوام اجرا می شده است و غالبا بخاطر قالب اجرایی این نوع موسیقی با اشعار بلیغ و وزین که بیشتر دارای بار معنایی فلسفی ودرونگرا بوده، بیشتر درمجلس اشراف – رجال ، فضلا و دانشمندان و طبقه خواص خوانده می شده و کاربرد آن قائدتا بیشتر بعلاوه درموسیقی تغزلی و مجلسی غالبا برای کلام قدسی مانند قرائت قرآن ،اذان، مناجات، وموسیقی آیینی شبیه خوانی كه لازمه آن تسلط کافی بر دانش مقامات است اختصاص داشت. زیرا مناجات خوانان سحرگاه در ماه رمضان ، چاوش خوانان، خواننده گان مراسم آیینی،ذاكرین و منبری های باصلا حیت كه به این نوع موسیقی وقوف كافی داشتند ، دربین علماو نخبگان و مردم باذوق وصاحبدل دارای احترام وشان والایی بودند وپیوسته مورداستقبال وقدردانی قرار می گرفتند.

اینك به تشریح گونه های موسیقی مقامی و كاربردهای متنوع آن می پردازیم:

موسیقی مقامی پیوسته در3 بخش جدی كاربرددارد 1- موسیقی مذهبی و آیینی 2- موسیقی حماسی  3- موسیقی مجلسی یابزمی

1-     موسیقی مذهبی آئینی : این نوع موسیقی بخاطر عدم مخالفت جدی علما و روحانیون، و نیاز مبرم به آن برای برگزاری آیین های مذهبی وعاشورایی مانند: روضه خوانی و نوحه سرایی و شبیه خوانی ونیز قرائت قرآن و ازاین قبیل مناسک دینی، توانست دركشور ما خصوصا در دزفول نشو ونما کند ، تایید ضمنی بعضی روحانیون دزفول و طبقات مهم مانند تجار و دیگر قشرهای تاثیر گذار، ازذاكرین خوش صدا و رضایت بانیان وروسای محلاله ها  استقبال واعتقاد محکم مردم نسبت به شبیه خوانی ،و تجمع آنها درمنازل علما و مراجع تقلیداستماع وعظ وخطابه وروضه خوانی که معمولابا موسیقی مذهبی وآیینی همراه بود، باعث شد  تانوحه سرایان موسیقی دان و ذاكرین مهم همچون ملا حسین خلیفه(سلطان الذاکرین)  صاحب کتاب دایره الموسیقی که در تشریح موسیقی 24مقوم وکاربرد آن در موسیقی مذهبی نوشته شده است، ملا ولی ذاكر صالحی ،ملا محمد رضا سلطان الذاكرین (محزون)،جناب مرات ،و دیگر شعرا و نخبگان موسیقی مذهبی دركارخویش جدی تر و حساب شده تر عمل كنند و با جلب نظرعلمای دین ، نوحه هایی باآهنگ های موقر و فاخر بسازند كه نمونه هایی عالی از كاربرد موسیقی مقامی با كلام قدسی است که این دوران را میتوان دوران شكو فایی  موسیقی مقامی  دردزفول نامید، كه از اوایل قاجار شروع و تااواخر دهه سی شمسی جریان داشت. نوحه هایی كه دراین دورانها ساخته شد از حیث کلام بلاغی وتلفیق شعرو موسیقی ، گردش نغمات و وزن ایقاعی جزء بهترین نوحه ها و بلیغ ترین نمونه های موسیقی  مذهبی است كه حكایت از اشراف كامل و تسلط كامل استادان اهل فن به موسیقی 24مقامی قدیم در دزفول  دارد. كه از بین آنها می توان به چند نمونه اشاره كرد:

1- نوحه بنات درمقام اصفهان 2- نوحه محشرصغرا درمقام شور 3- آغشته بین درخون، درمقام راست پنجگاه است  3 غم اندر دل فزون است ای محبان،در مقام شهناز4-زیب آغوش پیمبردر مقام ماهوروراک،5-اای گل خوش رایحه الرحمن درمقام زابل .....وده هانوحه زیبای دیگر كه باشنیدن آنها انسان به عمق ژرف نگری سازندگان و شاعران آنها میبرد که اکثرا مانند تصانیف اوایل دوران قاجار ازدرآمد دستگاه ویا آوازی  شروع نمی شوندبلکه بر اساس مقامات شاخص وگاه، مهجور ساخته وتدوین یافته اند.

درموسیقی آیینی بغیر از شبیه خوانی و نوحه هایی كه ذكر شده گونه های دیگر ازاین موسیقی از جمله ،پیش خوانی ،مولودی خوانی – پانخلی – پرده خوانی نیز دردزفول رواج داشت كه نگارنده خود تاقبل از انقلاب در دزفول شاهد اجرای آن بوده است ،  بعنوان مثال می توان از برگزاری جشن عروسی  حضرت علی (ع) وحضرت فاطمه (س) نام برد,دراین جشن آیینی كه هرسال به نام عروسی خوبان درسالروز آن پیوند آسمانی درمنازل جشن گرفته می شد ، مجلس زنانه ای در خانه ها تشكیل می گردید و ذاكرین بانو، ضربی های مفرحی در قالب اشعاری زیبا درمدح حضرت رسول و پیوند مبارك حضرت علی (ع) و حضرت زهرا (س)می خواندند و همیشه بادایره وهلهله وصدای شادی بخش(کل) همراه بود، پیوسته این مجلس مبارك هرسال درمنزل پدری نگارنده ،باهمت مادرم برپا می شد كه بسیار دیدنی و فرح بخش بود، امیدوارم كه این سنت حسنه كه سالهاست از یاد ها رفته دوباره زنده گردد.

موسیقی مذهبی :شبیه خوانی (تعزیه) : تعزیه با معنی اصطلاحی آن تفاوت دارد تعزیه درلغت به معنی سوگواری و عزا داری و بر پا داشتن یاد بودعزیزان درگذشته است، و نیز به معنی اظهار همدردی ، سوگواری و تسلیت میباشد. لیكن در اصطلاح به نوعی نمایش مذهبی با آداب ورسوم سنت هایی ‌خاص اطلاق میشود و برخلاف معنی لغوی آن غم انگیز بودن شرط حتمی آن نیست و ممكن است گاهی خنده آور و شادی بخش نیز باشد . بنابراین همچنان كه ازمعنی لغوی تعزیه برمی آید در ابتدا حاوی وقایع تعزیت آمیزوگریه آور بوده ولی با یافتن پایگاه جدید اجتماعی در تكیه دولت و بادست یافتن به یك پایه و زمینه نمایشی جدید بزودی پر از لحظات خنده آور و نشاط انگیز گردید.

چگونگی تكامل تعزیه : تعزیه برخلا ف آنچه اغلب پنداشته می شود پدیده فرهنگی ساده و یا مشخصی نیست كه درمقطع تاریخی خاصی به ظهور رسیده باشد ، بلكه تدریجا پس از سده ها بواسطه عوامل مختلف اجتماعی ، مذهبی ، فرهنگی هنری و فلسفی پدیده آ مده . ابن اثیر مورخ معروف گزارشاتی دارد حاكی از نضج گرفتن مراسم سوگواری محرم در دوره سلسله آل بویه قرن دهم میلادی مصادف باقرن چهارم هجری .

تاریخ دقیق پیدایش نمایش تعزیه معلوم نیست امادونكته مسلم است اول اینكه تعزیه محصول یك تكامل تدریجی و طولانی است تانتیجه الهام یك نبوغ خلاق و یك فرد معین . دوم آنچه تقریبا مسلم می رسد این است كه نمایش تعزیه نتیجه تكامل سایرمراسم سوگواری مثل نوحه ، روضه خوانی – شبیه سازی ، شمایل گردانی ، نقالی وغیره است . كه تقریبا همه این مراسم كم وبیش امروزه در موسیقی مذهبی و آیینی دزفول در حال برگزاری است.

 

                     شبیه خوانی (تعزیه)در دزفول

ظاهرا آنچه از مطالعه درخصوص پیدایش و تكامل شبیه خوانی دردزفول بدست می آید بیانگراین است كه این هنر آیینی بشكل مرسوم و متداول امروزی همزمان باشكل گیری تكیه دولت توسط ناصرالدین شاه قاجار مقارن است و از تطبیق نسخه های تعزیه كه به (فرد) مشهور هستند و اشتراك و تشابه این متن ها با متون شبیه  خوانی در دزفول نتیجه می گیریم كه سنگ بنای اولیه تعزیه در دزفول براساس نسخ خطی تعزیه گردانان بزرگ دوره ناصری پی ریزی شده است ، علاوه براین فراخوانی بعضی از ذاكرین و روضه خوانان بااستعداد به دربار ناصری مانندملا حسین خلیفه (سلطا الواعظین)که دردوره مظفرالدین شاه  ازطرف ذاکرین بزرگ  به مقام  سلطا ن الذاکرین منسوب گردید و(سند آن در کتاب تحفه الابرارموجوداست) ، ملا ولی ذاكر صالحی و ملا محمد رضا سلطان الذاكرین (که دارای حکم رسمی این سمت از طرف ناصرالدین شاه بود) در هر چه توسعه بخشیدن و تكامل موسیقی مذهبی دزفول كمك نموده است وو جود استادان و تعزیه گردانان بزرگ دیگری مانند حاج  سیداسداله آوایی – ملا محمد تقی ناهیدی و چند تن ازنخبگان دیگر دردوره  قاجارو پهلوی اول در تربیت تعزیه خوانان و تداول و توسعه این امر بسیار حائز اهمیت است. ناگفته نماند كه مرحوم ملا محمدتقی ناهیدی یكی ازشاعران و استادان بزرگ تعزیه در دزفول بود كه باطبع غرای خویش اقدام به نوشتن چند مجلس تعزیه وساختن چندین نوحه زیبا نموده است .نظریه دیگری كه تاریخ پیدایش شبیه خوانی(تعزیه) دردزفول را به قبل ازتکیه دولت دردوران قاجار نسبت میدهد ، وجود نسخ خطی (فرد) منسوب به شیخ بهاء الدین عاملی معروف به شیخ بهائی است ،ممکن است توسط نوادگان ایشان که  خانواده محترم عاملی ساکن در دزفول هستندویاخانواده معزی ویا دیگر بزرگان به دز فول آورده شده باشند، كه این نسخه فردهای منسوب به شیخ بهائی خود باعث افتخار و مباهات موسیقی دانان مذهبی و تعزیه گردانان قدیم دزفول و تقدم این هنر آیینی (شبیه خوانی) دراین شهر، نسبت به تعزیه گردانان  درعهد ناصراست .

از شبیه خوانان معتبر ونوحه سازان نخبه معاصر دردزفول می توان به افراد شاخص زیراشاره نمود:

 ملا محمد تقی  وفرزندش ملا شکری ناهیدی ،سید اسدالله آوایی، خانواده محترم حزین ملا عبدالحسین  وملاعبدالکریم حزین ، سیدمجید داعی(احدزاده) ، ملاسلطانعلی زاهدی، ملا عبدالکریم  ذاكر قرآن ، ملا عبدالحسین طاعتی و مخالف خوان هاِی نامداری همچون ،  ملاعلی شمر،حاج عبدالحسین جهانیان فر، خانواده محترم وزیری(حاج غلامعلی وبرادران) ،  خانواده  محترم ذاکری ، ودرامر نوحه سازی : خانواده محترم بتی،خانواده محترم مخبردزفولی، خانواده  محترم فتحی،خانواده  ملا احمد ناجی(برادر زاده ملا محمد تقی ناهیدی .....  كه الحق هركدام دركارخویش استاد بودند.

امروزه باكمال تاسف براثربی توجهی به این هنر و آیین با ارزش و عدم پشتیبانی  مسئولان ذیربط، شبیه خوانی دردزفول نفس های آخر خودرا میكشد و نوحه های قدیم كه هركدام چون دری گرانسنگ و پرمحتواونمونه ای زنده وبسیار با ارزش از موسیقی مقامی وادواری اصیل ایرانی است براثربی مبالاتی وعدم آموزش آنها به نسلهای بعد،كم كم در حال از یادرفتن است و كسی به فكرثبت وضبط آنها نیست ، مسئولین میراث فرهنگی ،اداره ارشاداسلامی، وخصوصا سازمان تبلیغات اسلامی و دیگر نهادها و سازمانهای مسئول باید توجه داشته باشند میراث فرهنگی فقط یك ساختمان با آجرهای آب خورده قدیمی  ویا یک نسخه کتاب دستنویس قدیمی نیست، بلكه آواهها ونواهای كهن این مردم كه سینه به سینه و نسل به نسل به مارسیده  ومردم  در شادیها وغمها وآداب ورسوم دینی وآیینیشان با آن زندگی کرده اند، نیز حق محافظت و نگهدای دارند ، و خدانكند روزی بیاید كه انگشت افسوس به دهان بگزیم و سوگوار اوقات از دست رفته و میراث گرانبهای خود باشیم واگر کاری بایسته انجام ندهیم از هم اکنون باید جوابی قانع کننده برای نسل های آینده که پژوهشگرانی آگاه هستندآماده کنیم.

 

 

موسیقی تهییجی ( حماسی)

موسیقی تهیجی و حماسی كه دردزفول رایج بوده وهست یكی دیگر از نمونه های موسیقی دربخش آئینی و سنتی است ،كه از آن بیشتر درمراسم مربوط به دهه اول ماه محرم جهت برپایی سنت (( علم یراق)) و شمشیر بازی و چوب بازی که یادآور تمرین وآمادگی یاران امام حسین "ع"در شب عاشوراست استفاده میشود.

دردزفول بیشتر مراسم شمشیر بازی رواج داشته ، مراسم چوب بازی بیشتر در روستاهای اطراف مرسوم ومتداول است و چوب بازی  كه سنبل و نمودی است از آمادگی رزمی و شوق و شعف یاران حضرت سید الشهدا(ع) كه درشب عاشورا به آن پرداخته اند . در مراسم علم یراق وعلم رقصانی كه باسازسرنا یا کرنا و دهل و ضربآهنگی خاص ومهیج همراهی میشود چنان هیجان و شور و شعفی دربین شمشیربازان و علم برداران و افراد پیرامون آنها و تماشا چیان ایجاد میشود كه بیان و تصویر سازی آن قدری مشكل مینماید . دراین مراسم هركس كه علم رایراق میكند اطرافیان و حامیان او با سردادن صلواتهای پی درپی و شعارهای حماسی و اشعار مخصوص در بحر عروضی رجز و با ضرباهنگی کاملا حماسی مانند:نوبت عباس علمدار شد- تن تننن تننن تن تنن( مفتعلن مفتعلن فاعلن ) اورا یاری و پشتیبانی و تشویق میكنند ودر كنار آنها سرنا نواز به همراهی دهل آهنگهای  ضربی تند درمایه چهارگاه و ماهور مینوازند كه خون هرشنونده ای رابجوش می آورد و گویی همگی درصحرای كربالا حضور دارند كه باید دید و شنید .

یكی دیگر ازگونه های موسیقی كه باز هم درمراسم آئینی دهه اول ماه محرم اجرا میشود و دربالا به آن اشاره شد شمشیر بازی است كه بعضا به جای شمشیر تماما چوب و سپر به دست میگیرند . این مراسم نیز بسیار تهییجی و حماسی است كه باز یاد آور آمادگی رزمی و تمرین رزم و دفاع شهیدان سرافراز كربلا درشب عاشورا است . این مراسم بیشتر از شب سوم به بعد تاشب دهم انجام میگیرد . موسیقی همراهی كننده این مراسم ساز سرنا، کرنا ودهل میباشد . برخلاف علم یراق ضرباهنگ شمشیر بازی بسیار آرام و پر هیمنه آغاز میشود و بیشتر 3 ضربی شكسته است كه به تدریج با بالا گرفتن مبارزه ضرب آن نیز تغییر می یابد و گاه باشد كه مبارزین از حال عادی خارج می شوند و سرنا نواز دست از نواختن بكشد كه مبادا این نمایش به جدال شخصی تبدیل گردد. دراین مراسم نغمه ای خوانده نمیشود و فقط سازودهل آن راهمراهی میكنند . این حركات نمایشی است و بصورت هجوم و دفاع با سپر میباشد و هرنمایش بین 2 نفر انجام میپذیرد و دارای قوانین خاص است كه پس از آن 2 نفر دیگر مامور انجام این نما یش آیینی می شوند.

نوع دیگر كه باز به چوب زنی(چوب بازی) معروف است با اشعار بحر طویل توسط یك نفرذاكر وارد، كه در وسط دایره عزداران می ایستد و همچون محور دایره است ، كه عزاداران هركدام باگرفتن دو گوی چوبی سر ضربهای اشعار را همراهی كرده و هردو گوی را  بنحوی خاص می چرخانند به هم میزنند . دراین آیین ودر نوع خوانش  اشعار به مقام و دستگاهی خاص اشار ه نمیشود تنها وزن شعروسر ضرب بحر طویل تعیین كننده است . مضمون این اشعار معمولا درمدح خاندان اهل بیت علیهم السلام ،  و ذم وتعن اشقیا و مخالفان حضرت ابا عبداله حسین (ع) ازجمله شمر و عمربن سعد وابن زیاد .... می باشد .

این مراسم بجز درمحله كلانتریان ,وکوچه نوریان (محله میان دره)دزفول درجایی دیگر مشاهده نشده و جزء مراسمی است که درحال فراموش شدن است . دراین مراسم ساز ودهل و هیچ گونه سازی دخالت ندارد .

آنچه دربالا ذكر شد گونه ها یی از موسیقی آیینی حماسی بود كه دردزفول رواج دارد ، اما دربین آوازهای حماسی و تهییجی كه  درمجالس بزمی بوسیله خوانندگان و بندرت توسط بعضی از ملاهای قدیم مانند :ملا لازم رضائیان،ملا حسن(حسون) ،ملاغلامرضا (اعمی)... اجرا می شد میتوان از شاهنامه خوانی ونیز جنگنامه حضرت ابوالفضل (ع) و از آوازهای بزمی محلی حماسی مانند لر كمری و عرب كمری  نامبرد كه درجای خود به آن اشاره خواهد شد . این آواز حماسی درمقام راک ماهور و عراق اجرا می شد و درعین تهییج بسیار جانگداز است . زیرا جنگنامه ابتدا به رزم حضرت ابوالفضل (ع) و دلاورمردی آن بزرگوار اشاره دارد و درانتها با فیگورخاص ملودیک ، فرود آن حضرت از صدر زین را بسیار جانسوزبا تلفیقی بجا بتصویر می کشد ،و تاسف و تالم حضرت رابخاطر عدم توفیق آب رسانی و همراهی حضرت اباعبداله حسین (ع) تصویر میكشد و این حالت فرود كه اشاره شد دردانگ اول ماهور با فواصلی غریب و نزدیك به نیریز اجرا میشود ، كه این گردش نغمات كه همراه خود احساس را به تهییج و حزن میكشد جزحالات عجیب و درعین حال منحصر به فرد است . نمونه ای ازاشعار جنگنامه حضرت ابوالفضل (ع)اثر طبع شیخ عبدالحسین عارفیان معروف به عارف دزفولی:

به كرب وبلا  چون درآن گیرودار       به عباس شدنوبت كارزار

بپوشید خفتان جوشن به بر               همانا علی (ع) حیدرحی در

    بزد بوسه برپای سلطان دین           گرفت اذن جنگ ازامام مبین


نظر سنجی

به نظرشماگرامیان علت این که در 3دهه ی بعداز انقلاب ازبین نسل جدید آوازخوانان خواننده ای صاحب سبک ظهورپیدانکرده است چیست؟


آمار بازیدکنندگان

کل بازدید ها :
بازدید امروز :
بازدید دیروز :
بازدید این ماه :
بازدید ماه قبل :
تعداد نویسندگان :
تعداد کل مطالب :
آخرین بروز رسانی :
Google

در این وبلاگ
در كل اینترنت



درباره ما




ایجاد کننده وبلاگ : عبد الکریم پاک سیرت